De afrekening

Ontmaskering van het gewapend verzet

Auteur: M. van Buuren 
isbn: 9789047705178
prijs: € 19,50
uitgeverij: Lemniscaat, Uitgeverij
uitvoering: paperback
afmetingen: 141 x 215
Dit boek bestellen

‘Geschiedschrijving van de bovenste plank: natuurgetrouw, evenwichtig en vol tragiek door de knap tot leven gewekte personages.’
– de Volkskrant

‘Maarten van Buuren is de nieuwe geschiedschrijver van Maassluis. Omstandig en grondig gedocumenteerd.’
– Carel Peeters in Vrij Nederland

'Een pijnlijke maar noodzakelijke ontmaskering.'
– Lodewijk Dros, journalist bij de voormalige verzetskrant Trouw

Maarten van Buuren(1948) is de schrijver van spraakmakende boeken op het gebied van microgeschiedenis: De afrekening, Hoofd van mijn dromen en In de schaduw van de oorlog. Van Buuren is hoogleraar moderne Franse letterkunde aan de Universiteit Utrecht. Hij heeft enkele honderden wetenschappelijke publicaties op zijn naam staan, waaronder een geschiedenis van de moderne Franse Literatuur en (samen met historicus Jan Bank) het standaardwerk 1900. Hoogtij van Burgerlijke Cultuur (2000, SDU uitgevers)’.

De afrekening over misstanden bij het gewapend verzet in Zuid-Holland is geheel op feiten gebaseerd. Van Buuren heeft jarenlang nauwgezet bronnenonderzoek verricht in plaatselijke, regionale en landelijke archieven. Ook heeft hij waar mogelijk de betrokkenen en/of hun nabestaanden geïnterviewd en hun correspondentie, fotoalbums en egodocumenten (dagboeken) geraadpleegd om een zo volledig mogelijk beeld te krijgen van het oorlogsverleden van Zuid-Holland. Daarbij is veel informatie aan het daglicht gekomen die na de oorlog in de doofpot is gestopt.
In hoofdstuk 14, ‘De mythe van het gewapend verzet’, laat Van Buuren zien hoe de daden van het gewapend verzet door de na-oorlogse geschiedschrijving tot mythe zijn verheven -- eerst in het officiële verzetsboek Het Grote Gebod, vervolgens in Lou de Jongs standaardwerk Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog. De werkelijkheid van het gewapend verzet -- die voor een belangrijk deel bestond uit onderlinge rivaliteit van bendeleiders, gewapende roofovervallen en liquidaties -- is verdraaid, geïdealiseerd en in christelijke zin gemythologiseerd. De geschiedschrijving is aangepast aan het beeld van naastenliefde en onbaatzuchtigheid dat ten grondslag zou hebben gelegen aan het gewapend verzet. Uit De afrekening blijkt dat deze beeldvorming in strijd is met de feiten.

Op deze site is een complete versie opgenomen van de 2e druk van De Afrekening. In de online-versie zijn de verwijzingen naar de bronnen op de voorgrond geplaatst. Critici hebben stelselmatig de verantwoording van de bronnen, opgenomen aan het eind van de 1e en de 2e druk van De afrekening, genegeerd. In deze online-versie zijn de zeventig pagina's eindnoten omgezet tot voetnoten. De voetnoten en de daarbij behorende nootnummers zijn in een afwijkende rode kleur in de tekst gezet, zodat niemand er meer overheen kan lezen. Op deze manier zijn de bronnen die ten grondslag hebben gelegen aan De afrekening nog makkelijker te raadplegen.